Chiny zwracają uwagę na nasz kraj, ponieważ położony jest on na przecięciu głównych eurazjatyckich szlaków handlowych, jest ważnym państwem członkowskim UE, oraz dysponuje największą populacją, terytorium i gospodarką w Europie Środkowej i Wschodniej. Polska należała również do pierwszych krajów które uznały Chińską Republikę Ludową – formalne nawiązanie stosunków dyplomatycznych miało miejsce 5. października 1949 r. i w bieżącym roku obchodzić będziemy siedemdziesięciolecie tego wydarzenia.

Przyjaźń obydwu narodów sięga przy tym daleko głębiej w historię. W związku z wizytą prezydenta Xi Jinpinga w Polsce w czerwcu 2016 r. stosunki polsko-chińskie zostały podniesione do rangi Wszechstronnego Partnerstwa Strategicznego (Comprehensive Strategic Partnership). Atrakcyjność Chin dla strony polskiej wynika z faktu, że rozwój gospodarczy Chin korzystny jest zarówno dla samych Chin, jak i dla świata. Od czasu Reformy i Otwarcia się w 1978 r. Chiny wypracowały znaczące osiągnięcia i wydatnie poszerzyły swoje perspektywy społeczne.

Koncentracja na rozwoju ekonomicznym i otwarcie na świat podniosły standard życia i dały poczucie szczęścia 1,4 mld. ludzi, którzy z poziomu niedoborów żywności i ubrań awansowali do poziomu dobrobytu. Chiny zbudowały własny spójny system ekonomiczny i nowoczesny system przemysłowy, stwarzając solidną podstawę pod przyszły rozwój. PKB wzrósł z 367,9 mld juanów w 1978 r. do 90 kwintylionów juanów w 2018 r., powiększając się niemal 244 razy. Dochód narodowy na osobę wynosi 9 500 dolarów. Około 750 mln. Chińczyków udało się wydobyć z ubóstwa.

W relatywnie krótkim czasie Chiny przeszły od tradycyjnego społeczeństwa rolniczego do nowoczesnego społeczeństwa przemysłowego. Równocześnie postępowały industrializacja, urbanizacja, informatyzacja oraz modernizacja rolnictwa. Wskaźnik urbanizacji wzrósł z 17,92% w 1978 r. do 59,58% w 2018 r. Powstawały i wciąż powstają nowe linie kolejowe, autostrady, porty, obiekty infrastruktury miejskiej i komunikacyjnej, zaś udział Chin w światowym rozwoju gospodarczym wynosi od lat około 30%.

Rozwój Chin postępuje dzięki otwarciu się na świat i obustronnemu z partnerami gospodarczymi promowaniu swoich interesów. Proces ten przyspieszył szczególnie po przyjęciu ChRL do Światowej Organizacji Handlu (World Trade Organisation, WTO) 11. grudnia 2001 r. Proporcja importu do eksportu dóbr wzrosła z 0,8% w 1978 r. do 11,7% w 2018 r. Pozycja w światowym handlu usługami wzrosła z 34 miejsca do 2 miejsca na świecie. Chiny zainicjowały również Inicjatywę Pasa i Szlaku (Belt and Road Initiative, BRI) oraz powstanie Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych (Asian Infrastructure Investment Bank, AIIB), a także Banku Nowego Rozwoju (New Development Bank, NDB) w ramach BRICS.

Chińska polityka gospodarcza to połączenie decydującej roli rynku w alokacji zasobów, z większą rolą odgrywaną przez państwo. Chiny przekształciły swoją gospodarkę ze scentralizowanej gospodarki planowej w socjalistyczną gospodarkę rynkową. Głównym celem reformy jest uwolnienie gospodarki i udoskonalenie produkcji.

Transformacja dokonywana była z uwzględnieniem warunków narodowych i chińskiej specyfiki. Kluczowy wpływ na gospodarkę Chin wywierają takie rynkowe czynniki jak cena, oprocentowanie, kurs waluty, podatki, co prowadzi do powstania jednolitego, otwartego i konkurencyjnego rynku dóbr, kapitału, ziemi, siły roboczej i technologii. Redukowane są zbędne obciążenia administracyjne i podatkowe, decentralizacji podlega zarządzanie etc., by ułatwić i zachęcać do działania podmioty gospodarcze wszystkich kategorii i każdej wielkości.

Równocześnie Chiny czynią starania dla wypracowania lepszej roli rządu i równoważenia relacji pomiędzy reformami gospodarczymi, rozwojem zrównoważonym i interwencją rządu tam, gdzie sam rynek nie wystarczy. Celem jest długofalowy i zdrowy rozwój gospodarczy, a także stabilność i spójność społeczna.

Jednym z najważniejszych celów, szczególnie od XVIII Zjazdu KPCh, stało się wdrożenie zasady rządów prawa. W marcu 2019 r. Ogólnochińskie Zgromadzenie Deputowanych Ludowych przyjęło Prawo Inwestycji Zagranicznych (Foreign Investment Law), w ramach którego Chiny rozpoczęły wdrażanie zasady poprzedzającego dopuszczenie na rynek rozróżnienia narodowego i wprowadziły „czarną listę” inwestorów zagranicznych, co ma na celu ochronę praw własności intelektualnej, transferu technologii i rekompensaty dla przedsiębiorstw.

Środowisko biznesowe Chin, w tym również dla polskich przedsiębiorstw inwestujących lub obecnych w Chinach, ma być dzięki temu bardziej zrównoważone, przejrzyste i przewidywalne. Chiński rynek ma być bardziej otwarty, inkluzywny, uczciwy i zrównoważony. Otwarcie gospodarki chińskiej będzie poszerzane i pogłębiane. Od 2006 r. Chiny wnoszą największy wkład w światowy rozwój gospodarczy. W 2018 r. rozwój Chin wynosił 30% światowego rozwoju gospodarczego, co stanowiło największy na świecie wkład w rozwój światowej gospodarki. Stan ten stwarza szanse również dla polskiej gospodarki, czego przykładem jest Szybka Kolei Chiny-Europa (China-Europe Railway Express).

Globalizacja prowadzi do wzrostu współzależności między narodami i przyspieszenia wzrostu gospodarczego. Zagrożeniem dla wolnego handlu i wielostronności w stosunkach gospodarczych są protekcjonizm i unilateralizm. Rozwiązaniem jest współpraca dla przezwyciężenia wspólnych zagrożeń i wypracowania wielostronnych korzyści. Gospodarka chińska nie będzie zamykana, lecz jeszcze szerzej otwierana na świat dla powszechnej korzyści.

W formule 16+1 oraz w ramach BRI Chiny i Polska prowadzą zróżnicowaną współpracę. Podczas Chińskich Targów Importowych (China Import Fair) zorganizowanych w listopadzie 2018 r. w Szanghaju Polska posiadała największy pawilon wystawowy spośród państw członkowskich Unii Europejskiej i przysłała delegację rządową dla promowania swoich interesów gospodarczych. W przyszłości możliwa jest koordynacja chińskiej Inicjatywy Pasa i Szlaku z polskim Planem Zrównoważonego Rozwoju dla promowania dwustronnych stosunków.

Współpraca możliwa jest m.in. w obszarze infrastruktury, gdzie Chiny mogłyby podzielić się z Polską swoim doświadczeniem. Polska jest komunikacyjnym centrum Eurazji, doświadczenie chińskie mogłoby zaś pomóc przy takich projektach jak Centralny Port Komunikacyjny, Krajowy Program Kolejowy, czy też Port Gdański. Innym polem są finanse, gdzie Chiny m.in. promują współpracę z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju (EBOiR), pracują na rzecz zwiększenia roli komunikacyjnej Europy Środkowej i Wschodniej, ponadto oferują Polsce dostęp do AIIB oraz Funduszu Jedwabnego Szlaku (Silk Road Fund). Kolejnym obszarem możliwej współpracy wymienionym przez prof. Xie Fuzhana są badania i rozwój (R&B), gdzie Polska dysponuje dużą liczbą wysoko wykwalifikowanych specjalistów, solidnym środowiskiem dla badań i przedsiębiorczości sprzyjającym innowacjom, chińskie przedsiębiorstwa mają zaś duże zapotrzebowanie na innowacje.

Chińsko-polska współpraca w obszarach nauki i technologii mogłaby służyć Europie, Azji, a nawet światu. Możliwa i pożądana byłaby też współpraca pomiędzy ośrodkami analitycznymi (think-tanks) pomiędzy Chinami i UE oraz Chinami i Polską. Przedmiotem wspólnych prac powinny być wyzwania takie jak unilaterializm i protekcjonizm, zmniejszenie przepaści pomiędzy bogatymi a biednymi, kryzys migracyjny i uchodźczy, ocieplanie się klimatu – z którymi radzić można sobie czy to na drodze czy to regionalnej integracji, czy wzmocnienia i reformy systemu policentrycznego, konieczna jest jednak współpraca ośrodków analitycznych.

Tekst na podstawie wystąpienia prof. Xie Fuzhan – przewodniczącego Chińskiej Akademii Nauk Społecznych (Chinese Academy of Social Sciences, CASS), w czasie Międzynarodowej Konferencji na temat Globalizacji Ekonomicznej oraz Relacji Chiny-UE i Chiny-Polska, w kwietniu 2019 r. na Uniwersytecie Warszawskim

Chiny to dla polskich przedsiębiorców niewykorzystana szansa

Bilans handlowy Polska-Chiny jest on dla nas dramatycznie zły. W 2017 r. importowaliśmy z Chin towarów za 104 miliardy zł, eksportowaliśmy – za 8,8 miliarda. 12-krotnie mniej.

Read more

Jak oceniasz?

kliknij na gwiazdkę, aby ocenić

średnia ocen 5 / 5. ilość głosów 3

jeśli uznałeś, że to dobre...

... polub nas w mediach społecznościowych

Nie spodobało się? Przykro nam...

Pomóż nam publikować lepsze teksty

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here