Nawet dawni koledzy Czarzastego z PZPR i jej studenckich młodzieżówek przyznają, że celem “Włodka” nie jest celebrowanie funkcji marszałka, lecz udany start w wyborach prezydenckich za cztery lata. Warunkiem by się w ogóle do tego przymierzyć, pozostaje jednak przyzwoity wynik postkomunistów za rok do Sejmu, a z tym mogą być kłopoty.
Przed rokiem Włodzimierz Czarzasty objął po Szymonie Hołowni stanowisko marszałka Sejmu, co wcale nie wydawało się wtedy oczywiste: wprawdzie tak przewidywała umowa koalicyjna, ale jego klub Nowej Lewicy już po jej zawarciu zdekompletował się wraz z odejściem posłów Partii Razem. Sukcesja mimo to nastąpiła, bo Hołowni zaszkodziły nocne rozmowy z Jarosławem Kaczyńskim, a wcześniej ujawnienie planów “zamachu stanu” czyli niedopuszczenia do zaprzysiężenia Karola Nawrockiego na prezydenta, który to pucz przygotować miał Roman Giertych. Chociaż Czarzasty marszałkiem jest już od roku, trudno wskazać jego osiągnięcia w tej roli. Co Sejm uchwali, Nawrocki i tak wetuje.
Długi marsz po prezydenturę… bez zaufania i poparcia
W dodatku “efekt Czarzastego” już się wyczerpał i w sondażach poparcia dla partii po roku Nowa Lewica notuje wskaźniki gorsze od wyniku wyborczego z pamiętnego 15 października 2023 r. (8,6 proc, prawie 1,9 mln głosów). Sam zaś lider, chociaż marszałkiem pozostaje, nie może się pochwalić podobnym zaufaniem społecznym jak Hołownia w pierwszym okresie sprawowania tej funkcji.
Czarzastemu ufa teraz 37 proc z nas, większym zaufaniem darzą Polacy nie tylko prezydenta Karola Nawrockiego i wicepremiera Radosława Sikorskiego, ale również innego wicepremiera Władysława Kosiniak-Kamysza oraz samego szefa rządu Donalda Tuska. Oznacza to, że marszałka w tym rankingu wyprzedzają: zarówno potencjalny główny rywal w wyborach prezydenckich z 2030 r. jak liderzy partii, pozostających obecnie w koalicji z postkomunistami. Z perspektywy prezydenckich ambicji Czarzastego problem stanowi brak zaufania do niego aż 49 proc Polaków, bo w tych wyborach, zwykle dwuturowych (z wyjątkiem 2000 r. kiedy już w pierwszej rundzie wygrał inny postkomunista Aleksander Kwaśniewski) tzw. elektorat negatywny czyli ci, co przekonać się nie dadzą, czasem decyduje o szansach [1].
O tych ostatnich rozstrzyga jednak na etapie wstępnym nie nikła wciąż popularność Czarzastego – uwielbienie ze strony dziennikarzy sejmowych nie zastąpi powszechnego poparcia – lecz kłopot koalicjanta. Koalicja Obywatelska z kandydatem na 2030 r. może mieć kłopot: Tusk, nawet jak wygra dla partii sejmowe wybory z 2027 r. raczej nim nie zostanie, skoro niedawno publicznie kpił z roli prezydenta jako strażnika żyrandola, po co zresztą ma u schyłku kariery ryzykować porażkę, a prezydentem już był – Europy, nie Polski. Radosława Sikorskiego, który miałby szanse przeciągnięcia konserwatywnych wyborców jako dawny podwładny mec. Jana Olszewskiego w Ruchu Odbudowy Polski i najmłodszy wiceminister jego rządu – nie trawi aparat partyjny KO. Z kolei ulubieniec partii Rafał Trzaskowski zasadnie uchodzi za niewybieralnego: dwa razy już przegrał, najpierw z Andrzejem Dudą, potem z Karolem Nawrockim. Innych propozycji personalnych na razie brak. Wiemy, że nie ma z kogo wybierać, Tusk przez lata pozbywał się mogących mu zagrozić (jak Paweł Piskorski).
Nie zatopiła go afera Lwa Rywina ani Rosjanka Swietłana Czestnych
Walorem Czarzastego, chociaż nie był dotychczas typem polityka, na którego się głosuje (nawet mandat poselski zdobywał bez fanfar w bezpiecznym dla Nowej Lewicy sosnowieckim okręgu wyborczym) – nie bez racji uchodzić może za niezatapialnego. A to w polityce walor równie istotny, jak umiejętność przeciągania zwolenników.
Przed ćwierćwieczem wydawało się, że afera Lwa Rywina ostatecznie zakończy karierę Włodzimierza Czarzastego, wcześniej nominowanego przez Aleksandra Kwaśniewskiego do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Został wtedy zaliczony do “grupy trzymającej władzę”. Za aferę Rywina zapłacił Leszek Miller stołkiem premiera i cała formacja Sojuszu Lewicy Demokratycznej utratą władzy, ale Czarzasty nie tylko wybronił się przed odpowiedzialnością karną ale po ponad dekadzie powrócił jako odnowiciel SLD. Wygrał wybory na przewodniczącego z charyzmatycznym w porównaniu z nim krasomówcą Jerzym Wenderlichem w czasie gdy postkomuniści – z winy Millera i zawartej przez niego chybionej koalicji z Januszem Palikotem oraz też przez niego wskazanej kandydatki na prezydenta Magdaleny Ogórek – znaleźli się na jedną kadencję poza Sejmem.
To wtedy mówiono, że z postkomunizmu pozostał tylko sam post…
I to Czarzasty, człowiek na którego się nie głosuje, ponownie wprowadził Nową Lewicę do Sejmu. Po upływie zaś kolejnej kadencji – do władzy.
Teraz jest pierwszym od odległego już czasu Włodzimierza Cimoszewicza, który także był w Sejmie marszałkiem, ale do 2005 r. – postkomunistą pełniącym wysokie stanowisko państwowe.
Dlatego jak nie pogrzebała go kiedyś afera Rywina, tak teraz nie zniszczy go ujawnienie relacji biznesowych z Rosjanką Swietłaną Czestnych, jeszcze z czasów, kiedy robił wielkie pieniądze jako szef wydawnictwa Muza. Chociaż Czestnych jako handlarka dzieł sztuki obsługiwała m.in. bliskich Władimirowi Putinowi i wspierających agresywną politykę Kremla oligarchów.
Kwaśniewskiemu darowano matactwa z brakiem magisterskiego tytułu, kiedy najpierw przeprowadził swoich przez Morze Czerwone od PRL do demokracji a potem wszystkim obiecał wspólną Polskę wolną przynajmniej od ZChN-owskiego obskurantyzmu i pazerności cechującej kolejne partie braci Kaczyńskich (od Porozumienia Centrum po Prawo i Sprawiedliwość). Czarzasty liczy na podobną taryfę ulgową w czasach chaosu i zamętu. Zapewne nie bez podstaw.
Zwycięzców się nie sądzi, głosi odwieczna w polityce zasada.
Czarzasty pozostaje pragmatykiem, dlatego nie będzie się kopać z koniem, czyli na przykład próbować negocjować z Nawrockim braku weta do kolejnej ustawy. Marszałek lubuje się raczej w gestach i wystąpieniach, które nic nie kosztują a politycznie niewiele znaczą, za to sprawiają, że o nim się mówi: jak publiczna odmowa poparcia dla kandydatury Donalda Trumpa do Pokojowej Nagrody Nobla. Wiadomo, że nie Polska o niej decyduje. Ale okazja, żeby się pokazać, zaistniała. I marszałek, wsparty przez wytrawnych doradców (jak Marek Siwiec) wykorzystał ją perfekcyjnie. Weteran dawnych organizacji młodzieżowych schyłkowego okresu komunizmu – sam do PZPR zapisał się jako 23-latek w 1983, dziwacznym roku “zawieszenia stanu wojennego”, bo tak się to wtedy oficjalnie nazywało, a niewielu miało złudzenia co do istoty ustroju – od roku rozgrywa najważniejszą partię w swoim życiu. Nie o rolę marszałka chodzi, ani o utrzymanie jej w kolejnej kadencji. Warunkiem powodzenia prezydenckiego projektu pozostaje jednak przyzwoity wynik całej formacji, a przynajmniej jej wejście do kolejnego Sejmu: Nowa Lewica nie ma wcale takich gwarancji, skoro Razem znowu wbrew nazwie wystartuje osobno, a z realizacji obietnic nic nie wyszło, zaś wyborcy w gorącej wodzie kąpani mogą nie przyjąć wytłumaczeń, że wszystko zawetował Nawrocki. Kwaśniewskiemu jednak, gdy przez Morze Czerwone swoich przeprowadzał, na pewno łatwiej nie było.
[1] sondaż IBRIS z 23-24 października 2026
