W 400. rocznicę spisania “Liber Chamorum” przez Waleriana Nekandę-Trepkę
Interwencję Karola Nawrockiego, który w nocy z 30 na 31 października wkroczył do Trybunału Konstytucyjnego, negatywnie ocenia 47 proc Polaków, pozytywnie – 45 proc [1]. To jednak wciąż polityka i jej dotyczy sondaż. Pozostaje jeszcze kwestia, jaki przykład daje obywatelom prezydent, odpychający i potrącający sędzię Annę Korwin-Piotrowską, którą później nazwał obcesowo “panią dwojga nazwisk”.
Kiedy Nawrocki wygrał wybory, powszechne zaciekawienie wzbudziła jego ośmioletnia córeczka Kasia, w zwycięskim sztabie zachowująca się spontanicznie, żywiołowo i bez tremy. Można powiedzieć, że ukradła show. Większość reakcji jakie wzbudziła, sprowadzić można do uzasadnionej sympatii. Kiedy jednak trafiły się również liczne hejterskie komentarze, a jeden z najpaskudniejszych (brzmiał dosłownie: “zesrała się?”) pochodził jak się okazało od nauczycielki z zawodu – Kasię masowo wzięli w obronę również celebryci z obozu demokratycznego, którzy jej ojca szczerze nie znoszą. Zasadnie jednak uznano, że pewne reguły w życiu publicznym istnieją, a niechęci do polityka nie wolno przenosić na jego potomstwo.
Trudno teraz oczekiwać podobnej reakcji od obozu Nawrockiego na fakt, że prezydent – uprawiający boks dawny uczestnik kibolskich burd na zawołanie, zwanych ustawkami, a przy tym po prostu kawał chłopa – toruje sobie drogę, siłą odsuwając starszą od niego kobietę. Jak wiadomo jednak, zwolennicy prezydenta preferują moralność Kalego znaną z “W pustyni i w puszczy” Henryka Sienkiewicza. Protestów po prawej stronie sceny publicznej z powodu sposobu potraktowania sędzi Korwin-Piotrowskiej nie słyszałem.
Nie da się tego uznać za nieuniknione. Jeszcze w pierwszej dekadzie transformacji było zupełnie inaczej. Pamiętam, jak w centroprawicowym “Życiu” Tomasza Wołka zamieściłem listę łamiących zasady dobrych manier polityków. Prezentując ją, odwołałem się do “Liber Chamorum”, słynnej publikacji Waleriana Trepki-Nekandy, przed równo 400 laty demaskującej fałszywą szlachtę. Sympatie polityczne “Życia” były znane, ale mój wykaz pozostawał jak najbardziej rzeczowy i obiektywny. Napiętnowani zostali liczni prawicowi politycy, jeśli normy kultury łamali, jak Jacek Kurski (wtedy Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe) za to, że wydzwania do domów dziennikarzy pod ich nieobecność i straszy członków ich rodzin oraz Kazimierz Janiak (Akcja Wyborcza Solidarność), co z kolei osobiście groził żurnalistom donosami do ich szefów.
Jeden ze wskazanych, Ryszard Czarnecki (też ZChN) głęboko przeżył swoją obecność na “liście Perzyny” jak szybko zaczęto nazywać mój wykaz. Napotkany na sejmowym korytarzu sam do mnie podszedł, długo się sumitował i objaśnił, że niesłusznie przypisałem mu brak kultury z tego powodu, że pozwolił, by dziennikarki uklękły przed nim, kiedy wychodził z Pałacu Prezydenckiego. Po prostu znajdujące się w pierwszym rzędzie pracownice stacji radiowych, wobec pokrzykiwań stojących za nimi operatorów stacji telewizyjnych, same taką pozycję do nagrywania wybrały. A on, poseł Czarnecki, minister ds. integracji europejskiej, nie chciał nikomu nagrania przerywać, więc się nie wtrącał. Przekonać się nie dałem, ale doceniłem, że skarcony polityk wchodzi ze mną w dialog, zamiast się ciskać. I że zależy mu na tym, żeby na liście barbarzyńców się nie znajdować. Oczywiście w moim wykazie nie zabrakło także polityków Sojuszu Lewicy Demokratycznej, jeśli na obecność na niej sobie zasłużyli, była tam nawet żona jednego z postkomunistycznych członków rządu z połowy lat 90. Za to, że telefonujących do niego do domu, przeciwko czemu on sam zresztą nic nie miał, pouczała wielkopańskim tonem: “do ministra się dzwoni do ministerstwa”.
Teraz podobnych list nikt nie układa, a ściślej, łatwo sobie wyobrazić, że gdyby pokusiły się o nie TVN i Republika, z pewnością żadne nazwisko nie pojawiłoby się na obu.
Tyle, że nawet jeśli uznać, że żyjemy w dwóch różnych bańkach, jak coraz częściej mówi się potocznie – to zasady kultury, w domach i szkołach nam wpajane, wydają się wspólne. Gdyby w sondażu – bez określenia, jakiej sytuacji rzecz dotyczy – spytano po prostu, czy mężczyzna torując sobie drogę, ma prawo kobietę odepchnąć, Polacy nie mieliby zapewne kłopotu z odpowiedzią. Miejmy wciąż nadzieję, że to prawda…
[1] sondaż United Surveys by IBRIS dla Wirtualnej Polski z 2 listopada 2026