Warto się różnić

0
4

Konsultacje w Belwederze w sprawie przyszłości Trybunału Konstytucyjnego, których gospodarzem był nawet nie prezydent Karol Nawrocki lecz jego kancelista Zbigniew Bogucki – okazały się raczej tylko gadaniną bez treści. Brak jednak podstaw do histerii części prorządowych mediów (jak TVN), oburzonych, że pojawiły się tam kluby Koalicji 15 Października: Polskie Stronnictwo Ludowe oraz Polska 2050, pomimo bojkotu rozmów przez Koalicję Obywatelską, Centrum i Nową Lewicę. Demokracja to nie jednolity front.

Koalicja demokratyczna podjęła się przed trzema laty wspólnego rządzenia krajem, z woli kilkunastu milionów ludzi, którzy wtedy, przy rekordowej frekwencji (74 proc) na nią zagłosowali i – lepiej lub gorzej – wciąż tego próbuje. Sojusz 15 Października dysponuje realną większością w Sejmie, pomimo rozwiązania Trzeciej Drogi i odłamania się Centrum od Polski 2050. Białej flagi nie wywieszono, wprawdzie sondaże wróżą powrót do władzy Prawa i Sprawiedliwości, teraz w sojuszu z obiema Konfederacjami (Sławomira Mentzena i Korony Polskiej Grzegorza Brauna) oraz post-pisowską partią w wersji “light” Mateusza Morawieckiego (Rozwojem Plus) – ale do wyborów jeszcze prawie rok pozostał. Wynik zależeć będzie nie tylko od ocen polityki krajowej, ale i sytuacji międzynarodowej, bo jeśli do tego czasu nie skończą się: wojna w Ukrainie ani prowokacje Kremla wobec państw NATO w tym Polski – znaczna część opinii publicznej wystraszyć się może przyszłych prorosyjskich koalicjantów Jarosława Kaczyńskiego, co odwróci obecne notowania.

Partie koalicji, przynajmniej w kwestii bezpieczeństwa państwa jednolite, w szczegółowych sprawach politycznych jak przyszłość Trybunału Konstytucyjnego mają prawo się różnić. Właśnie dlatego, że obecna koalicja ma demokratyczny charakter.

Nie tylko powinny się więc różnić nawzajem tworzące ją formacje, ale całość już na pierwszy rzut oka odróżniać się powinna od skupionych wcześniej wokół PiS koalicji autorytarnych, które łączyło zamiłowanie do profitów i stanowisk.

W latach 2006-7 Kaczyński współrządził z Samoobroną Andrzeja Leppera oraz Ligą Polskich Rodzin Romana Giertycha. Jego służby specjalne próbowały koalicjantów wciągać w pułapki, żeby ich stopniowo wyaresztować. I to pomimo faktu, że zanadto się prezesowi nie stawiali, zajęci konsumowaniem owoców uczestnictwa w sojuszu rządowym.

Ludzie nie zagłosują, gdy uznają, że wszyscy politycy są tacy sami

Natomiast kiedy później PiS sprawowało władzę samodzielnie w latach 2015-23, pojawiła się nowa, wydumana kategoria “koalicjanta wewnętrznego”, przypominającego frakcje dawnej partii komunistycznej. Skupione pod ogólnym, a nie własnym sztandarem, walczyły o frukta i wpływy. Kaczyński karcił wszelkie próby samodzielnego myślenia, dla przykładu Jarosława Gowina za niechęć do tzw. wyborów kopertowych (czyli korespondencyjnych, sprzyjających fałszerstwom, a przez PiS forsowanych pod pretekstem pandemii) pozbawił kolejno funkcji wicepremiera oraz zaplecza poselskiego skupionego w kanapowym, ale autonomicznym Porozumieniu, przejmując jego ludzi obietnicami i groźbami. Naciski, wywierane na Gowina, stały się u samego eks-wicepremiera przyczyną depresji. Jednak niedawna secesja Morawieckiego pokazała, że autorytarne metody zarządzania przez Kaczyńskiego partią traktowaną jak własna nie przynoszą efektu, podobnie jak zamordyzm w rządzeniu krajem. Akcja rodzi reakcję, jak w fizyce.

Różnicy, dzielącej demokratów od PiS i ich satelitów (po jasełkach pod Trybunałem Konstytucyjnym mało kto już wierzy w samodzielność Krzysztofa Bosaka czy Grzegorza Brauna, skoro z własnej woli stali się pacynkami prezesa Kaczyńskiego) nie wolno zamazywać. Bo jeśli wyborcy uznają, że jedni i drudzy są siebie nawzajem warci – to niby dlaczego mają na demokratów jeszcze raz zagłosować. Przecież dopiero co 15 października 2023 r. dali im już szansę nie do końca wykorzystaną. 

Partie koalicji demokratycznej muszą więc różnić się od siebie nawzajem, żeby do wyborów mogły pójść frontem szerokim, a nie jednolitym, bo to gwarancja porażki (w 2019 r. do europarlamentu Grzegorz Schetyna w imieniu Platformy, późniejszej KO, zawarł koalicję z ludowcami i postkomunistami, a wygrało… jak zwykle PiS). I muszą na pierwszy rzut oka odróżniać się od PiS i jego podnóżków – czy na ich czele stoi właściciel piwnego baru zarabiający na bitcoinach, nawiedzony reżyser filmowy czy bankster w pinglach – żeby wyborcy mieli powód do pójścia na głosowanie. Znów, jak 15.10.2023 nie tylko na legendarnym już wrocławskim Jagodnie, gdzie urny otwarte były do 2. w nocy, a marznącym w kolejce do nich ludzie dobrej woli dowozili gorącą pizzę. 

Druga, autorytarna strona polskiej sceny, nie znajduje symboli równie wyrazistych. Jasełka, odprawiane pod Trybunałem przy Szucha niewiele różnią się od wyczynów “krzyżaków” na Krakowskim Przedmieściu po katastrofie smoleńskiej – i działają odstręczająco na wszystkich poza “twardym elektoratem” partii Kaczyńskiego.      

Różnica kalkulacji, a nie zasad

Różnica w kwestii udziału w konsultacjach belwederskich między demokratycznymi koalicjantami wynika z innych kalkulacji, a nie odmiennych zasad. To abecadło polityki.

Obecne w Belwederze, nawet nie u Nawrockiego lecz u Boguckiego, Polskie Stronnictwo Ludowe oraz Polska 2050 uznały, że nie da się z góry zakładać braku treści i bezsensu tamtejszych rozmów na temat Trybunału Konstytucyjnego. Nawet jeśli okażą się bezwartościowe, trzeba na nich być obecnym, żeby to stwierdzić. Nie jest to myślenie egzotyczne.

Podobnie, jak inny, konkurencyjny dyskurs, który legł u podstaw decyzji Koalicji Obywatelskiej, Nowej Lewicy i Centrum. Skoro zaprasza nawet nie Nawrocki, lecz Bogucki, po tym jak sam prezydent odrzucił zaproszenie do domu premiera Donalda Tuska, a ściślej obwarował jego przyjęcie warunkami brzegowymi oznaczającymi kapitulację w kluczowej kwestii Trybunału Konstytucyjnego (to czego w tej sytuacji rozmowa miałaby dotyczyć?) – nie ma potrzeby sprawdzać, jak się konsultacje potoczą, skoro pisowski prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński wstrzymał przelewy środków dla TK: jak już nie jest nasz, to się go weźmie głodem.    

To było dawno i nieprawda

Dla zwolenników rokowań z ośrodkiem prezydenckim – Glapiński, przynajmniej z formalnego punktu widzenia pozostaje niezależnym szefem banku centralnego, nawet jeśli fakty wskazują na co innego, a znajomość życiorysu prezesa podejrzenia potwierdza, choćby w kwestii wspólnego finansowania tak Glapińskiego jak Kaczyńskiego u zarania transformacji ustrojowej przez Janusza Heathcliffa Iwanowskiego Pineirę, wtedy biznesmena reprezentującego  wielobarwny “kapitał finansowy”, teraz zaś szanowanego producenta finansowego. Glapińskiemu Pineiro Iwanowski osobiście wybierał garnitury i za nie płacił, Kaczyńskiemu co miesiąc przekazywał w gotówce 10 tys dolarów na ogólne potrzeby. Tyle, że jak mówią młodzi wyborcy – to było dawno i nieprawda.  Za to jak potwierdza była prezes NBP a obecna eurodeputowana Hanna Gronkiewicz-Waltz – do finansowania bieżącej działalności Trybunału Konstytucyjnego, w tym wypłat dla pracowników, bank centralny wcale nie okazuje się niezbędny, przelewów równie dobrze dokonać może Bank Gospodarstwa Krajowego. Skoro, jak można zauważyć, trawestując byłą pisowską premier Beatę Szydło, te pieniądze się po prostu należą. 

Brzydkie słowa kluczowe

Kto nie chce pertraktacji, łatwo znajdzie argument, że nie ma z kim ich prowadzić. Nawrocki przecież sam wdarł się do Trybunału Konstytucyjnego, odpychając w przejściu starszą od siebie sędzię Annę Korwin-Piotrowską, a wszystko to odbyło się w doskonale znanym głowie państwa klimacie kibolskiej ustawki. 

Zwolennicy, chociaż niekoniecznie aż entuzjaści rozmów, wskażą za to, że po wszystkim, co się już stało, napięcie należy obniżać. Jeśli instytucja Trybunału Konstytucyjnego w ogóle ma swój sens zachować, to ten sąd konstytucyjny powinien być uznawany przez więcej niż jedną tylko stronę konfliktu.  

Przeświadczenie o potrzebie rokowań wzmacnia na pewno sytuacja międzynarodowa, a zwłaszcza pojawienie się zagrożenia izolowaniem Polski lub decydowaniem “o nas bez nas” w związku z polityką Donalda Trumpa wobec Rosji. Jeszcze mocniej skłania ku pojednawczym zachowaniom niedawna tragedia w Krakowie, pierwszy w historii Polski zamach terrorystyczny.  Skoro gołym okiem widać, że na horyzoncie są ważniejsze sprawy niż Trybunał Konstytucyjny, dlaczego politycy i prawnicy nie mieliby spróbować się dogadać w tej kwestii. Oby ze świadomością, że kluczowe teraz dla nich samych słowa “reset” i “restart” nie są z pewnością tymi, które najczęściej pojawiają się w codziennych rozmowach Polaków.  

Jak oceniasz?

kliknij na gwiazdkę, aby ocenić

średnia ocen 0 / 5. ilość głosów 0

jeszcze nie oceniano

jeśli uznałeś, że to dobre...

... polub nas w mediach społecznościowych

Nie spodobało się? Przykro nam...

Pomóż nam publikować lepsze teksty

Powiedz nam, jakie wolałbyś teksty na pnp24.pl?

Łukasz Perzyna (ur. 1965) jest dziennikarzem „Opinii”, Polityczni.pl i „Samorządności”, autorem filmu o Aleksandrze Kwaśniewskim (emisja TVP1 w 2006 r.) oraz dziewięciu książek, w tym. „Uwaga, idą wyborcy…” i „Jak z Pierwszej Brygady”. Pracował m.in. w „Wiadomościach TVP” i „Życiu”, kierował działem krajowym „Obserwatora Codziennego”. W latach 80 był działaczem Konfederacji Polski Niepodległej i redaktorem prasy podziemnej.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here